Omurga Kırıkları
Düşmeler ya da travmalar omurga kırılmasına neden olabilmektedir. Bu yaralanmaların bir kısmı ameliyat gerektirmese de, büyük kırıklar derhal ve uygun şekilde tedavi edilmelidir. Büyük omurga kırıklarında tedaviye geç kalınması, ciddi uzun süreli sorunlara neden olabilmektedir.
Kemik erimesi yaşayan hastalarda küçük kazalara ve travmalara bağlı kırık veya çıkıklar sıklıkla görülmektedir. Osteoporoz veya kemiklerin zayıflaması basit kazalarda bile ciddi yaralanmalara neden olabilmektedir.
Omurga kırıkları, omurganın içinden geçen sinir yapılarını ve çevresindeki yaşamsal öneme sahip damar ile organları etkilemesi nedeniyle son derece ciddi sonuçlara yol açabilmektedir.
Omurga kırıklarının yüzde 70’i sırt ve bel omurlarında, yüzde 5-10’u da boyun omurlarında, geri kalanı omurganın diğer bölgelerinde görülmektedir.
Kısmi felçlerde, özellikle de felç durumunun giderek ilerlediği tespit edildiğinde mutlaka ve acil olarak cerrahi yapılması gerekmektedir. Bu hastaların birçoğunda tam ya da tamama yakın iyileşme sağlanabilmektedir.
Belirtiler
Omurga kırıklarının erken dönemdeki belirtileri yaralanmanın şiddetine ve yerine göre değişmektedir. Boyun, sırt ve bel ağrısı ile kas spazmı başlıca bulgulardır. Omurilik yaralanması da varsa uyuşukluk, kol ve bacaklarda hissizlik, kuvvet kaybı, idrar, dışkı kaçırma veya yapamama gibi çeşitli şikayetler görülmektedir.
Geç dönemde ise sinir yaralanması olmayan hastalarda yeterli tedavi uygulanmaz ise omurgada kamburluk oluşması ve bunun yaratabileceği şiddetli ağrı en sık görülen şikayetlerdendir. Sinir yaralanması olan hastalar ise felç ve onun getirdiği problemlerle karşılaşabilmektedir.
Öncelikli ve en önemli belirtisi, ağrıdır. Travma geçiren ve omurgasının herhangi bir bölgesinde ağrı şikayetiyle gelen her hastada istisnasız olarak, “çok ağır travmalarda, hastanın bilinç kaybı olduğu durumlarda veya hastanın ağrıyı tarif etmesine gerek olmadan aksi ispat edilene dek omurga kırığı” olarak kabul edilmektedir.
Omurga kırığında belirtiler yaralanmanın ciddiyetine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Omurga kırıklarında aşağıdaki belirtiler görülebilir;
- Sırt veya boyun ağrısı
- Uyuşma, karıncalanma, kas spazmı
- Halsizlik
- Bağırsaklarda veya mesanede meydana gelen değişiklikler
- Felç
- Kollarda veya bacaklarda hareket kaybı gibi belirtiler gözlemlenirse en kısa süre içinde bir doktora başvurulması gereklidir.
Tedavi
Öncelikle uzman bir hekim tarafından omurganın yük taşıma işlevini yapıp yapamayacağı ve sinir yaralanması olup olmadığı tespit edilmelidir. Nörolojik yaralanmaya neden olmayan ve omurganın yük taşımasında bir sorun olmayacağı düşünülen (stabil) hastalarda ana yaklaşım, ağrı tedavisi olmalıdır.
Duruma göre kısıtlı süreler yatak istirahati ve tespit edici korseler önerilebilir. Ancak, kırık nedeniyle omurganın bütünlüğü bozulmuş ve yük taşıma işlevini yerine getiremez hale gelmişse (instabil) ve özellikle kısmi ya da tam felç durumu mevcutsa mutlaka (bazı küçük istisnalar dışında) cerrahi tedavi uygulanmalıdır.

